Saz on yıllardır var olan, değerinden günümüzde de hiç bir şey kaybetmemiş gün geçtikçe geliştirilmiş, yeni türleri üretilmiş, türkülerimize değer katan önemli bir çalgı. Mızrap, tezene ya da el ile çalınan saz’ın birçok türü var günümüzde.

 

           Saz dut ve kestane ağacından özenle yapılan, ince ince işlenen yapımı oldukça zahmetli bit çalgımızdır. Bu ağaçların saz için uygun kısımları oyularak şekil verilir. Üst kısma çam ağacından bir kapak yapılır ve monte edilir. Zımpara yöntemiyle iyice pürüzsüz hale getirilerek spreylenir ve cilalanır. Tel ve akort kısımları delinerek teller tek tek zahmetle çekilerek sarılır. Akort yapılır ve ses kontrol edilir. Bütün bu işlemlerin ardından kullanıma hazır olan saz yeni aşığını bekler onu nameyle çalsın diye.

 

           Saz iki çeşitlidir. Uzun saplı olana saz kısa saplı olana ise bağlama denmektedir. Saz türüne göre 3 tanedir.

 

-En küçüğüne cura denir. Cura Akdeniz ozanlarınca çalınır boyutu 55-60 cm dolaylarındadır. Curanın tel sayısı 3, 4, 5, 6 olmaktadır.

 

-Saz’ın orta boylu olan türüne bağlama denir. Bağlama Anadolu yöresinde çalınır. Gövdesi şişkin sapı curaya göre daha uzundur. Tel sayısı 7 ya da 9 dur. İlk adı Kopuz olarak bilinir.

 

-En büyük saz türü ise on iki tane teli olan meydan sazıdır. Meydan sazının da kendi içinde iki türü vardır; aşık sazı veyahut çöğür olarak bilinir. Meydan sazı 12 telli olan saz türüdür. Bağlama türünde bas sesinin en kalın olduğu sazdır Meydan sazı. Meydan sazının bir türü olançöğür ise en çok kullanılan saz türüdür. Kısa sap bağlama olarak da bilinmektedir.

 

           Saz bir Türk çalgısıdır. Bilinen 18.yüzyıl ortalarında ilk kez bağlama denmiş ve günümüze kadar gelmiştir. Bağlama ya da saz çalmak önemli bir meziyettir. Tezene hangi elle kullanılıyorsa o bacağa bağlamanın şişman yeri yerleştirilir. Kol gövdeden biraz ayrılır ve sap kısmı 4 parmakla nazikçe kavranır. Çalacağımız melodiyi çıkarmak için notaları iyi bilmek, akort düzenini oluşturmak çok önemlidir. Bağlamayı belirtildiği gibi bacağımıza yerleştiririz, bir elimiz sap kısmındaki deliklerde bir elimizde tezeneyi tellere vurarak çalmaya başlarız.