Gövdesinde perde adı verilen ve ezgilerin oluşmasını sağlayan küçük deliklerin bulunduğu üflemeli dilsiz çalgıdır. İlk üretim yıllarında abanoz ağacından imal edilen yan flütler günümüzde daha çok nikelden yapılmaktadır. Uzunluğu 67 santim ve çapı 1.9 cm olan ya flüt, baş, gövde ve kuyruk olarak üç bölmeden oluşur.

 

Yan Flütün Tarihi

 

Dinleyicilerinin içini huzurla dolduran yan flüt 12. Yüzyılda Almanların askeri bandolarında kullanılmasından dolayı “Alman Flütü” olarak da bilinir. Yan flütün kökleri Çin kaynaklarına göre 9. Yüzyıla dayanmaktadır. 16 ve 17. Yüzyıldan itibaren yan flüt halk içinde de kullanılmaya başlanmıştır. Yan Flüt ilk yıllarında şu andaki şekliyle üç parçalı değildi. Tek bir gövde ve altı delikten oluşan ilk yan flütler zamanla daha fazla tuş kazanmaya başladı. 1832 yılında ise bugünkü yan flüt üretilmiştir.

 

Pikolo flüt, bas flüt ve alto flüt gibi türevleri olan yan flüt orkestraların vazgeçilmezidir. Üflemeli çalgılar arasında en zorlarından olan yan flüte dair dersler üfleme egzersizleriyle başlar. İlk etapta önemli olan noktalardan birisi de yan flütü tutuş açınızdır. İlerleyen aşamalarda işe hakim olduğunuzda tek, çift, kurbağa dili ve üç dil tekniğini kullanarak değişik ezgiler oluşturabilirsiniz. İyi bir çalışma, disiplin ve sabır isteyen yan flüt için bazı fiziki özelliklerinizin de bulunması gerekir.

 

Solunum yollarınızda bir sorun olmaması, dişlerinizin ne ileride ne geride olması, dudaklarınızın çok ince veya kalın olmaması gibi… İlk başlarda yapılan üfleme egzersizlerinden dolayı baş dönmeleri meydana gelebilir. Fakat zamanla vücudunuz buna alıştığından dolayı ileride sorun yaşamazsınız. İlk etapta tavsiye edilen eğitim süresi günlük bir saattir. Orkestrada güzel bir yere sahip olan yan flüt, doğayı yansıtan duygusal ezgilerde, kuş cıvıltıları ve çocuksu melodilerde ön sıradadır.

 

Ülkemizdeki Yan Flüt Virtüözleri

 

Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasında çalışan ve Ankara Devlet Konservatuarını üç sınıf atlayarak bitiren ve yüksek lisansını Santa Cecila’da tamamlayan “Sihirli Flüt” mahlaslı Şefika Kutluer önemli sanatçılarımızdandır. Dünyada en ünlü yan flüt virtüözü diyebileceğimiz kişi ise, “Altın Flütlü Adam” lakaplı 1939 doğumlu Kuzey İrlandalı James Galway’dir. Yüzüklerin Efendisi film serisinin müziklerinde yer alan Galway, 2001 yılında Kraliçe Elizabeth tarafından “Sir” unvanını almıştır.